• Κτηνίατρος Ιερόθεος Κρητικός
  • Κτηνίατρος Ιερόθεος Κρητικός
  • Κτηνίατρος Ιερόθεος Κρητικός
  • Κτηνίατρος Ιερόθεος Κρητικός

Ιερόθεος Κ. Κρητικός

ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΡΟΧΗΣ ΚΤΗΝ/ΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Λύσσα Πρόληψη και Προστασία

Η λύσσα είναι μια θανατηφόρος ζωοανθρωπονόσος, που οφείλεται σε στελέχη του ραβδοϊού Lyssavirus. Πρόκειται για μια οξεία ιογενή λοίμωξη του κεντρικού νευρικού συστήματος. Η λύσσα προσβάλλει όλα τα θερμόαιμα θηλαστικά και στον άνθρωπο η νόσος παίρνει τη μορφή εγκεφαλίτιδας.

Πως μεταδίδεται
Ο ιός μεταδίδεται μέσω του σάλιου του, συνήθως από δάγκωμα λυσσασμένου ζώου ή κατά την επαφή του σάλιου με σημεία του δέρματος και των βλενογόνων που φέρουν τραύματα.

Πόσος χρόνος χρειάζεται για να εκδηλωθεί;
Η περίοδος επώασης του ιού διαρκεί 20-40 ημέρες στον άνθρωπο ενώ στα ζώα 15-30 ημέρες. Ωστόσο, έχουν καταγραφεί και περιστατικά εκδήλωσης της νόσου μετά από 3 χρόνια.

Σε μια τυχαία «συνάντηση» με κάποια αλεπού ή άλλο άγριο Σώο κινδυνεύει ο σκύλος μας από λύσσα;
Στις «ευαίσθητες περιοχές» υπάρχει πάντα ο κίνδυνος οι ποιμενικοί και οι κυνηγετικοί σκύλοι να έρθουν σε επαφή με μολυσμένα ζώα της άγριας πανίδας (αλεπούδες, λύκους, κουνάβια) και κατά την συμπλοκή τους να αλληλοτραυματιστούν και έτσι να μολυνθούν.

Ποια είναι τα συμπτώματα
α. στον άνθρωπο
κόπωση, πυρετός, πονοκέφαλος, διαστολή της κόρης του οφθαλμού, σιελόρροια έντονος ερεθισμός στο σημείο δαγκώματος, σπασμοί μυών, σπασμοί κατά την κατάποση, απώλεια αισθήσεων, παράλυση, θάνατος
β. στο σκύλο
Αλλαγή συμπεριφοράς, νευρικότητα, ευαιρεθιστότητα. άφθονη σιελόρροια έντονος ερεθισμός στο σημείο δαγκώματος. έντονη επιθετικότητα ή κατάπτωση, αλλοίωση φωνής (γάβγισμα), σπασμοί, παράλυση, θάνατος.

Πως γίνεται η διάγνωση στον άνθρωπο;
Η υποψία της νόσου βασίζεται στο ιστιρικό και την κλινική εικόνα του ασθενούς (συμπτώματα). Στη συνέχεια επιβεβαιώνεται με ειδικές αιματολογικές εξετάσεις.

Πως γίνεται η περιποίηση του τραύματος σε περίπτωση δαγκώματος από λυσσύποπτο ζώο;
Η τοπική περιποίηση του τραύματος σε περίπτωση δαγκώματος από κατοικίδιο ή άγριο λυσσυποπτο ζώο θεωρείται απαραίτητη. Συγκεκριμένα το τραύμα άμεσα καθαρίζεται πολύ καλά, με νερό και σαπούνι ή έστω μόνο νερό για 15 λεπτά τουλάχιστον. Η χρήση του αντιτετανικού ή αντιλυσσικού ορού, καθώς και η περεταίρω διαχείριση του τραύματος γίνεται μόνο με τον θεράποντα ιατρό.

Πως γίνεται η διάγνωση στα ζώα;
Η διάγνωση γίνεται αρχικά από την κλινική εικόνα, αλλά επιβεβαιώνεται μόνο με εργαστηριακή απομόνωνση του ιού της λύσσας από τον εγκέφαλο των μολυσμένων ζώων.

Πως αντιμετωπίζεται στον άνθρωπο;
Η νόσος δεν αντιμετωπίζεται αλλά προλαμβάνεται. Η θεραπεία στοχεύει στην ανακούφιση του ασθενούς καθόσο πρόκειται για μια εξαιρετικώς σοβαρή λοίμωξη, που σε συντριπτικό ποσοστό των περιπτώσεων καταλήγει στο θάνατο. Η πρόληψη της νόσου σε άτομα που ήλθαν σε επαφή με λυσσύποπτο ζώο βασίζεται στην έγκιρη και άμεση χορήγηση της απαραίτητης αγωγής που είναι ο αντιλυσσικός όρός και το αντιλυσσικό εμβόλιο με τις οδηγίες του ιατρού.

Πώς αντιμετωπίζεται στα ζώα;
Το λυσσύποπτο ζώο συλλαμβάνεται και απομονώνεται από εξουσιοδοτημένο και εκ­παιδευμένο για το σκοπό αυτό προσωπικό, για 15 ημέρες, εξετάζεται από κτηνίατρο και στην περίπτωση που δεν εκδηλώσει συμπτώματα λύσσας εμβολιάζεται κατά της λύσσας, εάν δεν είναι ήδη εμβολιασμένο και αφήνεται ελεύθερο. Στην περίπτωση που η σύλληψη και απομόνωση του ζώου δεν είναι δυνατή αυτό θανατώνεται υποχρεωτικά.

Πως μπορεί να προληφθεί;
1. Με αντιλυσσικό εμβολιασμός όλων των ζώων, από τον  κτηνίατρο που είναι ο μόνος που μπορεί να εκτελέσει και να επιβεβαιώσει τον εμβολιασμό.
2. Αγοράζοντας κατοικίδια ζώα από αξιόπιστες πηγές, που να συνοδεύονται από τα απαραίτητα έγγραφα (βιβλιάριο εμβολιασμών ή διαβατήριο).
3. Συμβάλλοντας στη μη αύξηση του αριθμού των αδέσποτων ζώων με τη μη εγκατά­λειψη των κατοικίδιων ζώων και με την υποχρεωτική σήμανση τους.
4. Δηλώνοντας υποχρεωτικά και άμεσα τα ύποπτα κρούσματα σε ζώα (οικόσιτα ή άγριο), προκειμένου να παρέμβουν οι κτηνιατρικές υπηρεσίες.
5. Αποφεύγοντας την άμεση επαφή με άγνωστα οικόσιτα καθώς και τυχόν τραυματισμένα ή καταβεβλημένα άγρια ζώα.
6.Κάνοντας προληπτικά αντιλυσσικό εμβολιασμό των ατόμων που διατρέχουν υψη­λό κίνδυνο είτε λόγω επαγγέλματος (κτηνίατροι, εργαζόμενοι αε ζωολογικούς κή­πους, δασοφύλακες κλπ) είτε λόγω διαμονής σε χώρες όπου υπάρχουν περιστατικά λύσσας σε σκύλους.