• Κτηνίατρος Ιερόθεος Κρητικός
  • Κτηνίατρος Ιερόθεος Κρητικός
  • Κτηνίατρος Ιερόθεος Κρητικός
  • Κτηνίατρος Ιερόθεος Κρητικός

Ιερόθεος Κ. Κρητικός

ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΡΟΧΗΣ ΚΤΗΝ/ΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Γρίπη των Ιπποειδών

Αιτιολογία – Επιδημιολογικά δεδομένα
Η Γρίπη των ιπποειδών αποτελεί ένα υψηλής μεταδοτικότητας νόσημα. Παγκοσμίως έχουν διαπιστωθεί δύο ανοσολογικά διακριτοί ιοί, οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για τη νόσο αυτή. ΟOrthomyxovirus A/Equi-1καιοOrthomyxovirus A/Equi-2. Από αυτούς, ο πρώτος έχει να απομονωθεί από το 1980, ενώ ο δεύτερος, ο οποίος και αναγνωρίστηκε το 1963 έχει απομονωθεί από σοβαρές επιδημίες γρίπης και σε πολλές χώρες έχει εγκατασταθεί με την ενδημική του μορφή. Η ενδημικότητα του ιού σε μία περιοχή ενισχύεται από σποραδικά κρούσματα μεταξύ του πληθυσμού των ιπποειδών σε μία περιοχή και από μολύνσεις ευαίσθητων στον ιό ζώων κατά την είσοδο τους σε έναν ιθαγενή πληθυσμό, όπως συμβαίνει
α)κατά τη γέννηση,
β) στην περίπτωση ασθενούς ανοσολογικής ανταπόκρισης και
γ) κατά τη μετακίνηση σε άλλες περιοχές και την επανείσοδο των ζώων στον αρχικό πληθυσμό.
Ένα σημαντικό στοιχείο είναι ότι δεν έχει αναγνωριστεί στάδιο φορέα, που σημαίνει ότι ένα άλογο μεταδίδει και διασπείρει τον ιό μόνο και εφόσον νοσεί. Η κλινική συμπτωματολογία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ανοσολογική κατάσταση του προσβληθέντος οργανισμού και ποικίλει από ελαφρά έως πολύ σοβαρή. Η Γρίπη σπανίως είναι θανατηφόρος, με εξαίρεση τον γάιδαρο (οι ζέβρες, από τα εξωτικά ζώα, είναι επίσης πολύ ευαίσθητες) και τα εξασθενημένα από ασιτία ή άλλα νοσήματα ζώα. Η μετάδοση του ιού γίνεται με τις εκκρίσεις του αναπνευστικού. Η νόσος παίρνει την μορφή επιδημίας, όταν ένα ή περισσότερα ιπποειδή με την οξεία μορφή της νόσου εισαχθούν σε έναν ευαίσθητο πληθυσμό ιπποειδών. Η επιδημιολογική εικόνα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα ανοσολογικά χαρακτηριστικά του κυκλοφορούντος στελέχους του ιού και από την ανοσολογική κατάσταση του πληθυσμού στη δεδομένη χρονική στιγμή.

Κλινική Εικόνα
Η περίοδος επώασης του ιού διαρκεί από 1 έως 3 ημέρες. Τα συμπτώματα εμφανίζονται ξαφνικά και περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό (41 oC), ορώδες ρινικό έκκριμα, υπογνάθια λεμφαδενοπάθεια (διόγκωση των αδένων που βρίσκονται στην κάτω γνάθο) και ξηρό, μη παραγωγικό βήχα. Κατάπτωση, ανορεξία και αδυναμία παρατηρούνται πολύ συχνά. Τα κλινικά συμπτώματα συνήθως διαρκούν το πολύ 3 ημέρες στην καθαρή, μη επιπλεγμένη μορφή της νόσου. Ο ορθομυξοϊός προσβάλλει τα αναπνευστικά επιθηλιακά κύτταρα, καταστρέφοντας το επιθήλιο της τραχείας και των βρόγχων. Σε αυτή την καταστροφή οφείλεται ο βήχας, ο οποίος εμφανίζεται από την αρχή της εγκατάστασης της νόσου στον οργανισμό και μπορεί να παραμείνει για μερικές εβδομάδες. Στις ελαφρές περιπτώσεις τα άλογα συνήθως αναρρώνουν πλήρως μέσα 2-3 εβδομάδες. Σε επιπλεγμένες περιπτώσεις η ανάρρωση μπορεί να διαρκέσει μέχρι και 6 μήνες. Η ανάρρωση των ζώων επιταχύνεται αν δεν εργάζονται. Το αναπνευστικό επιθήλιο απαιτεί περί τις 3 εβδομάδες πριν επανέλθει στην αρχική του μορφή. Σε αυτό το χρονικό διάστημα το ζώο είναι επιρρεπές σε δευτερογενείς βακτηριακές μολύνσεις που αποτελούν δυσμενή εξέλιξη, οδηγώντας σε πνευμονία, πλευροπνευμονία και χρόνια βρογχίτιδα. Η πιθανότητα επιπλοκών μειώνεται σημαντικά όταν επιτρέπουμε στο ζώο να ξεκουράζεται και διατηρούμε το χώρο διαμονής του καθαρό, χωρίς σκόνη, καλά αεριζόμενο, χωρίς ρεύματα αέρα.

Θεραπεία – Προφύλαξη
Τα άρρωστα ζώα χρειάζονται ξεκούραση και υποστηρικτική φροντίδα. Κατά έναν γενικό, αλλά χρήσιμο κανόνα, κάθε ημέρα που το άλογο είχε πυρετό αντιστοιχεί με μία εβδομάδα ξεκούρασης, που δεν πρέπει όμως να είναι λιγότερες από τρεις. Αυτός είναι ο χρόνος που χρειάζεται το αναπνευστικό επιθήλιο προκειμένου να αναγεννηθεί. Ανάλογα με την ένταση των συμπτωμάτων και την ύπαρξη ή όχι επιπλοκών μπορούν να χορηγηθούν αντιβιοτικά και αντιφλεγμονώδη-αντιπυρετικά.

Η προφύλαξη από τη Γρίπη περιλαμβάνει τις καλές συνθήκες υγιεινής, τη σωστή διατροφή, ώστε το ζώο να διαθέτει ισχυρό ανοσοποιητικό σύστημα και τον εμβολιασμό. Ο επανεμβολιασμός των ζώων πρέπει να γίνεται κατά περίπτωση κάθε 3-6 μήνες. Η τοποθέτηση των νεοεισερχόμενων ζώων σε καραντίνα για δύο εβδομάδες αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την αποφυγή μετάδοσης του ιού σε έναν πληθυσμό αλόγων.